فیلم ناپلئون در باغ زردآلو و سقوط امپراتوری در شوخی های بی رمق
نویسنده: علیرضا عبدی
فیلم ناپلئون در باغ زردآلو به کارگردانی حامد محمدی، فیلمی است که از همان ابتدا روی اعتبار سعید آقاخانی و امیر جعفری حساب باز کرده تا ضعفهایش را پشت چهرههای آشنا پنهان کند. اما حاصل کار فیلمی است که نه میخنداند، نه داستان درستی دارد و نه حتی حرف تازهای برای گفتن.
چی هست؟
بهمن (سعید آقاخانی) و یحیی (امیر جعفری) دو خلافکار هستند که در زندان با هم آشنا میشوند و نقشه بزرگترین دزدی عمرشان را میکشند تا برای همیشه بارشان را ببندند. ماجرا به سرقت تابلوهای نقاشی و هویتهای جعلی میرسد، اما این موتور محرک کمدی خیلی زود به مُردن میافتد!
نریشن؛ بگو و نشان نده!
بزرگترین مشکل فیلم از همان نریشن شروع میشود. بهجای اینکه داستان از دل رفتار شخصیتها و موقعیتها بیرون بیاید، یک راوی میآید و همهچیز را برای تماشاگر توضیح میدهد.
انگار فیلمساز به مخاطب اعتماد ندارد و میترسد اگر خودش قصه را تعریف نکند، کسی متوجه نشود چه خبر است. نتیجه؟ فیلم دهه هفتادی که پر از حرف است اما هیچکدام از حرفها به درد پیشبرد داستان نمیخورند.
بدون ماجرا، بدون طنز
فیلم ناپلئون در باغ زردآلو نه ماجرای منسجمی دارد و نه طنز درستی. ضعف اصلی فیلمنامه، فقدان یک مسیر روشن برای پیشبرد داستان است. اتفاقات بیشتر برای پر کردن زمان فیلم رخ میدهند تا تغییر دادن سرنوشت شخصیتها؛ هر بحران بهانهای است برای رسیدن به شوخی بعدی و هر شوخی فرصتی برای عقب انداختن داستان.
حتی سرقتی که باید پراضطراب باشد، آنقدر ساده برگزار میشود که اهمیتش را از دست میدهد. شوخیها هم «بیرمق» توصیف شدهاند و فیلم در بیشتر لحظات چیزی جز اصرار بر خنده تحویل نمیدهد.
فیلم ناپلئون در باغ زردآلو
شوخیهای منشوری در دل اتفاقات بیربط
فیلم به بهانه یک تابلوی نقاشی، یک سری تابلوی ممنوعه را با چسباندن کاغذ روی بخشهای اروتیک به مخاطب نشان میدهد. شوخیهای منشوری در دل بیربطترین اتفاقات بهترین اصطلاحی است که میتوان گفت.
یعنی فیلم به جای خلق طنز از موقعیت، مقادیری شوخی دوپهلو را در دل اتفاقات بیربط میچپاند تا شاید مخاطب بخندد. این نوع طنز نه فقط بیمزه است، بلکه نشانهای است از ناتوانی فیلمنامه در خلق موقعیتهای واقعاً خندهدار.
فیلمنامه چندشاخه و تکهپاره
فیلمنامه فیلم ناپلئون در باغ زردآلو آشفتگی ساختاری دارد. فیلم مرتب از این شاخه به آن شاخه میپرد و هیچ خط داستانی مشخصی را دنبال نمیکند.
شخصیتها هم به جای اینکه در برابر خطر تغییر کنند، همان آدمهای ابتدای فیلم باقی میمانند؛ انگار فیلمنامهنویس بیش از سرنوشت آنها، نگران رسیدن به سکانس بعدی بوده است.
داستان از الگوی قدیمی «خلافکاران بدشانس» پیروی میکند بدون اینکه چیز تازهای به آن اضافه کند.
بازی بد، فیلمنامه بدتر
ترکیب سعید آقاخانی و امیر جعفری روی کاغذ وسوسهکننده است، اما مشکل از جایی جدیتر میشود که «حتی بازیگران توانمندش هم نمیتوانند به شخصیتها هویت بدهند».
فیلم آنقدر روی چهرههای آشنا حساب باز کرده که فراموش کرده شخصیتپردازی هم لازم است. بازیگران تلاش میکنند، اما فیلمنامهای که تمیداند با آنها چه کند، تلاششان را بیثمر میگذارد.
در نهایت
فیلم ناپلئون در باغ زردآلو فیلمی است که یک ایدهی معمولی داشته، اما در دستان فیلمنامهای آشفته، نریشنی اضافی و شوخیهایی که بیشتر به اصرار بر خنده شبیهاند تا طنز واقعی، تبدیل به یک مخصول حوصلهسربر و فراموششدنی شده است.
پایان
نقد و بررسی سایر برنامههای سینما و تلویزیون را بخوانید



