ساختار طنز در شعر احمد شاملو
مقاله پژوهشی «ساختار طنز در شعر احمد شاملو» با کاربست روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی به کالبدشکافی شگردهای بلاغی و سازوکارهای زبانی خنده‌سازی تلخ در سروده‌های این شاعر برجسته معاصر می‌پردازد.
این پژوهش نشان می‌دهد که شاملو با تفکیک ساختاری طنز به دو گونه «طنز موقعیت» (با تکیه بر اجتماع نقیضین، اغراق و تمثیل) و «طنز عبارتی» (بر پایه بازی‌های زبانی، کنایه و لعن) و چگونه ناسازواری‌ها را در ژرف‌ساخت کلام خود به سخره گرفته و سبکی یگانه در شعر متعهد پدید آورده است.
ساختار طنز در شعر احمد شاملو
محل انتشار: بلاغت کاربردی و نقد بلاغی
سال انتشار: 1400
نویسنده مقاله: فاطمه تسلیم جهرمی
چکیده مقاله: شاملو از فنون مختلف زبانی و تمهیدات هنری برای تأثیر بر مخاطبان بهره برده و طنز نیز یکی از این ابعاد اشعار وی است. ارزش ادبی طنز، زاده عناصر بلاغی خاص و کاربرد آن‌ها با شگردهای ویژه است.
طنز را به شیوه‌های گوناگون طبقه‌بندی کرده‌اند و از نظر ساختمان، طنز به دو دسته طنزهای موقعیتی و طنزهای عبارتی تقسیم می‌شود. خاستگاه این طنز، زندگی و جهان‌بینی شاعر است.
شگردهایی چون: اجتماع نقیضین، اغراق، تضاد، تمثیل و زیرمجموعه‌های آن‌ها، در آفرینش طنز موقعیت در شعر شاملو بیشتر مؤثر افتاده‌اند.
در مجموعه طنزهای عبارتی نیز، بازی‌های زبانی- بیانی، کنایه و دشنام و لعن بیشتر در اشعار وی دیده می‌شوند. بسیاری از این شگردها در یک شعر با یکدیگر ترکیب و تأثیر ادبی آن را چند برابر کرده‌اند و در شکل‌گیری سبک شاملو و برجسته‌سازی طنز وی نقشی مؤثّر داشته‌اند.
طنز در اشعار شاملو بیشتر در ژرف ساخت آثار وی نمود دارد و پربسامدترین و بن‌مایه اغلب شگردهای طنز وی، اجتماع نقیضین و تضاد است.
این مقاله با روشی توصیفی-تحلیلی نخست شگردهای بلاغی طنز را معرفی می‌کند و سپس با شواهدی از شعر احمد شاملو، آن را تجزیه و تحلیل می‌کند.
برای خواندن و دریافت مقاله کلیک کنید و با مراجعه به متن کامل آن، با دیدگاه‌ها و یافته‌های نویسنده «ساختار طنز در شعر احمد شاملو» بیشتر آشنا شوید.
پایان
سایر مقالات دفتر طنز را بخوانید
