معرفی کتاب

کتاب معارف اللطائف فراتر از یک گردآوری صرف از لطیفه‌ها، تلاشی روشمند و جسورانه برای بازخوانی بخشی از میراث مغفول‌مانده‌ی بزرگان فرهنگ و اندیشه در ایران است.

کتاب اندر مزایای جهان سوم نوشته عادل علاف صالحی، بیانیه‌ای در قالب طنز است؛ مجموعه‌ای از مشاهدات و یادداشت‌هایی که تلاش می‌کند آینه‌ای مقابل رفتارهای متناقض جهان‌سومی‌ها بگیرد.

سوژه‌های اطراف ما، زمینه‌ای برای نوشتن رمان طنز هستند و نویسنده با توجه به محیط پیرامون خود می‌تواند برای نوشتن داستان‌های طنز، سوژه‌های بسیاری را به دست آورد.

رمان چرتوپیا از همان نقطه‌ی آغاز، با بازیگوشی فکری و زبانی پیش می‌رود؛ از ارجاع به افلاطون و هندسه تا ساختن جهانی که انگار همزمان هم جدی است و هم هجوِ تمام جدیت‌های بیش‌ از حد.

پرتاب فیل از بالکن طبقه پنجم انتخابی مناسب برای علاقه‌مندان به ادبیات داستانی معاصر ایران، داستان کوتاه و طنز متفاوت و هوشمندانه است.

کتاب عالی جناب شهردار نوشته ابراهیم حسن بیگی هم یکی دیگر از داستان‌هایی است که سراغ کهن الگوی فساد و قدرت رفته است.

ساختار کتاب نان داغ کباب داغ به گونه‌ای است که حکایت‌ها پیوسته نیستند و کوتاه هستند؛ از این رو، خواندن دو سه حکایت در روز برای رفع استرس، به‌شدت تجویز می‌شود.

نویسنده کتاب چگونه بر جهان حکومت کنیم، «جناب آندره دو گیوم» طنز‌پرداز و مقاله‌نویس، اهل استرالیا سرزمین کانگورهاست.

«مهمان هایی با کفش های لنگه به لنگه» مجموعه داستانک‌های طنز دفاع مقدسی است، به قلم محمد دهریزی و اسماعیل الله‌دادی.

یکی از نقاط قوت کتاب بیتگل، طنز سیاه و صادقانه آن است؛ خواننده در عین خندیدن، بار سنگینی از واقعیت را حس می‌کند.

احتمالا مجموعه کتاب‌های دنباله‌دار و مفصل «طنزآوران جهان نمایش» شاخص‌ترین اثر داریوش مودبیان محسوب می‌شود.

علومی در آثار داستانی و پژوهشی خود، از جمله کتاب «طنز درباره پهلوی»، نشان داد که چگونه می‌توان از دل طنز، قصه‌ها و متون ادبی، لایه‌های پنهان جامعه و تاریخ معاصر ایران را بازخوانی کرد.

«مغازه خودکشی» فقط درباره‌ی خودکشی نیست. درباره‌ی صنعت ناامیدی است. درباره‌ی آدم‌هایی است که با فروش اندوه امرارمعاش می‌کنند و با دیدن شادی دیگران ناراحت می‌شوند.

در کتاب خانواده نیک اختر نوشته ایرج پزشکزاد، داستان خانواده‌ای در دهه پنجاه روایت می‌شود که به آمریکا مهاجرت کرده‌اند و با چالش‌های مالی مواجه هستند و می‌خواهند هر طور شده بدهی‌هایشان را پرداخت کنند.

«مرگ هشتگرد» از زبان روح یک قاصد روایت می‌شود که زندگی و نحوه مردنش را برای مشاوران شرکت تناسخ گستران شرق تعریف می‌کند تا برایش کالبد مناسبی را پیشنهاد دهند.

«تبصره ۲۲» رمانی است درباره‌ی ترس، بقا، قدرت و طنز. اما بیش از همه، درباره‌ی انسانی است که می‌خواهد در جهانی غیرانسانی، انسان بماند و این مسئله‌ای است که هر فرد باید دوباره با آن روبه‌رو شود.

رمان کوتاه «تت ها» از نمونه‌های درخشان طنز سیاه اروپای مرکزی است؛ متنی که با حداقل رخداد و حداکثر فشار روانی، نشان می‌دهد سلطه چگونه می‌تواند در پوشش نظم، ادب و حتی مهمان‌نوازی عمل کند.

اتفاقات سیاسی اگر از زاویه طنز انتقادی دیده شود، می‌تواند حرفی برای گفتن داشته باشد. مثل کتاب عجایب الاتفاقات نوشته فریور خراباتی.

بعضی خاطرات شیرین‌اند، بعضی تلخ، اما بعضی خاطرات ثبت‌شدنی‌اند؛ آن هم نه در دفترچه خاطرات شخصی، بلکه در کتابی جمع و جور مثل «خندیدن به افق محلی».

«میگوئل دِ سروانتس» که مثل فوتبالیست‌های برزیلی اسم اصلی‌اش چندتا کلمه دیگر هم دارد کمدی نویس مشهور اسپانیایی است.

کتاب همه راضی را نمی‌توان به تمامی طنز اجتماعی و سیاسی شمرد اما خالی از طنز هم نیست. گر چه در برخی اشعار غلظت و چگالی فکاهه و مطایبه بیشتر است.

کان لم یکن فراتر از یک اثر سرگرم‌کننده، متنی است با کارکرد انتقادی که از طنز به‌مثابه زبانی جدی برای مواجهه با سیاست، تاریخ و روان‌شناسی جمعی بهره می‌گیرد.

«بالاخره یه روزی قشنگ حرف می زنم» یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های طنز روایی معاصر است و نویسنده به‌جای پناه بردن به مفاهیم انتزاعی یا موضع‌گیری‌های سیاسی، زندگی شخصی خود را دستمایه‌ی خلق موقعیت‌های کمیک قرار می‌دهد.

دار و دسته دارعلی مجموعه‌ای که جنگ را نه فقط با گلوله و انفجار، بلکه با شوخی، خاطره و طنز روایت می‌کند و طنز را به ابزاری جدی برای فهم، تحمل و حتی نقد جنگ بدل می‌سازد.

کتاب مردی با کبوتر، نوشته رومن گاری، داستانی را در دل سازمان ملل دنبال می‌کند. داستان مردی مرموز که در یکی از اتاق‌های برج سی و دو طبقه سازمان ملل پنهان شده و همراه با کبوترش شب‌ها در راهروها پرسه می‌زند.

هاشک در کتاب شوایک تنها خشونت و خونریزی جنگ را به تصویر نمی‌کشد؛ او با ظرافت، رفتارهای انسانی، تناقضات اخلاقی و قدرت و فشارهای اجتماعی را در قالب طنز روایت می‌کند.

امیرعلی نبویان با مجموعه‌ی «قصه‌های امیرعلی» وارد عرصه‌ی ادبیات طنز شد و توانست با چهار جلد مستقل اما مرتبط، مخاطبان گسترده‌ای را جذب کند.