مجموعه طنزآوران جهان نمایش اثر شاخص داریوش مودبیان است
نویسنده: محمد تسلی بخش
داریوش مودبیان از پرسابقه ترین پیشکسوتان نویسندگی، بازیگری و کارگردانی به خصوص در زمینه کمدی در ایران به شمار می‌رود که عمده فعالیتش در حوزه تئاتر است.
مودبیان علاوه بر بازی در فیلم‌ها و سریال‌های مختلف، در دهه 60 مجموعه تلویزیونی کودکانه و پرطرفدار «محله برو بیا» را کارگردانی کرد که سکوی پرتاب بازیگران بسیاری به سینما و تلویزیون ایران شد.
همینطور تله تئاتر «باجناق‌ها» (با بازی اکبر عبدی و رسول نجفیان) دیگر اثر معروف او در این دوره بود. در دهه 70 او سراغ کارگردانی فیلم کمدی هم رفت که «سفر بخیر» موفق‌ترین اثرش شد. ضمن اینکه نامش در بین نویسندگان فیلمنامه «روز باشکوه» ساخته کیانوش عیاری هم آمده است.
مجموعه طنزآوران جهان نمایش
اما مهمترین تاثیر مودبیان در هنر ایران، ترجمه‌هایش به خصوص در حوزه نمایشنامه‌های کمدی است. او که در دو رشته نمایش و زبان شناسی تحصیلات دانشگاهی دارد و مسلط به زبان فرانسه است در طول سال‌های فعالیتش آن قدر کتاب‌های متعددی را به فارسی ترجمه کرده است که احتمالا خودش هم از تعداد همه ترجمه‌هایش باخبر نباشد.
ترجمه‌های مودبیان ضمن آشنا کردن علاقه مندان با آثار برتر جهان توانسته‌اند به خوبی کمبود ترجمه کمدی را در فضای نمایش ایران جبران کنند.
با وجود کتاب‌های مختلفی که مودبیان در طول بیش از پنجاه سال، ترجمه و تالیف کرده است ولی احتمالا مجموعه کتاب‌های دنباله‌دار و مفصل «طنزآوران جهان نمایش» شاخص‌ترین اثر او محسوب می‌شود.
کتاب‌هایی که سال‌ها از عمر مودبیان را به خود اختصاص دادند و در هر جلد این مجموعه یک یا چند نمایشنامه را از کمدی‌نویسان مشهور تئاتر قرار داده است.
حسن مهم مجموعه طنزآوران جهان نمایش این است که مخاطبین را با هنر نمایشنامه‌نویسی کمدی و سبک‌های مختلف آن آشنا می‌کند و اجازه قیاس و بررسی آثار مختلف نمایشی را به خوبی فراهم کرده است.
طیف این مجموعه کتاب‌ها بسیار گسترده است و از آثار آریستوفان نمایشنامه‌نویس یونانی و معروف دوران باستان گرفته تا آثار نمایشی کمدی دوران مدرن را در بر می‌گیرد.
طبیعتا عمده این نمایشنامه‌ها از نویسندگان خارجی است اما یکی دو جلد هم به بررسی نمایشنامه‌های کمدی ایرانی پرداخته است.
اگر بخواهید مته به خشخاش بگذارید، در این مجموعه عریض و طویل مودبیان جای خالی چند اثر مشهور کمدی نمایشی را پیدا می‌کنید. البته بعضی از این نمایشنامه‌ها به طور مستقل توسط خود او در کتاب‌های دیگرش ترجمه شده است.
ضمن اینکه مودبیان به قدری آهسته و پیوسته در گسترش این آثار جلو آمده و یکی یکی به تعداد این مجموعه کتاب‌ها اضافه کرده است که بعید نیست به زودی این نمایشنامه‌های جا مانده را هم به جلدهای قبلی اضافه کند تا کارش کامل‌تر شود.
اگر اهل دیدن تئاتر هستید این نکته را اضافه کنم که مودبیان سال‌ها پیش تعدادی از نمایشنامه‌های ترجمه شده خودش را به صورت تله تئاتر و با حضور بازیگران برجسته تئاتر ایران برای صدا و سیما کارگردانی کرده که در سال‌های اخیر بارها از شبکه چهار (همان شبکه‌ای که بعضی‌ها معتقدند اضافه است و به هیچ دردی نمی‌خورد) تحت عنوان مجموعه نمایشی «نمایشخانه» پخش شده است.
دیدن این تئاترهای کمدی به خصوص با بازی بازیگران مطرحی مثل علی نصیریان، مهدی فتحی، فردوس کاویانی، فهیمه راستکار، حسین محب اهری، داریوش مودبیان و … هم می‌تواند جذاب و هم خاطره انگیز باشد.
پایان
بخش نقد و بررسی «کتاب» دفتر طنز را دنبال کنید
