پیش به سوی پرتاب فیل از بالکن طبقه پنجم
نویسنده: علیرضا عبدی
کتاب «پرتاب فیل از بالکن طبقه پنجم» نوشته‌ی محمدرضا اسکندری (اسکن)، مجموعه‌ای از هشت داستان کوتاه طنز است که توسط نشر چشمه منتشر شده. این کتاب، نخستین اثر نویسنده به شمار می‌آید و از همان ابتدا نشان می‌دهد با صدایی تازه، خلاق و مسلط در داستان‌نویسی روبه‌رو هستیم.
داستان‌های این مجموعه در ظاهر مستقل و جدا از هم‌اند، اما در لایه‌های زیرین، نوعی پیوند معنایی و حسی میان آن‌ها دیده می‌شود. اسکندری در این کتاب سراغ فضاها، موقعیت‌ها و زمان‌های متنوعی رفته و با زبانی روان و خوش‌ریتم، جهانی طنزآلود و گاه فانتزی ساخته است؛ جهانی که هم سرگرم‌کننده است و هم غافلگیرکننده.
از جمله داستان‌های این مجموعه می‌توان به «کتاب راهنمای جامع چراغ جادو»، «داروی گیاهی سرفه‌آور»، «راز ذوزنقه‌ی روی دیوار غار» و «دوچرخه‌سوار چاق با عینک گرد… و پالتوی طوسی» اشاره کرد.
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این کتاب، طنز تمیز و هوشمندانه‌ی آن است. شوخی‌ها در این داستان‌ها هرگز به سمت لودگی، کلیشه‌های دم‌دستی یا طنز سخیف و جنسیتی نمی‌روند.
نویسنده به‌جای تکیه بر فرمول‌های تکراری خنداندن، از زاویه‌دیدی تازه و تخیلی سنجیده استفاده می‌کند و همین باعث می‌شود موقعیت‌های کمیک داستان‌ها هم بامزه باشند و هم اصالت داشته باشند.
کتاب پرتاب فیل از بالکن طبقه پنجم
نویسنده: محمدرضا اسکندری
انتشارات: چشمه
قطع: رقعی
تعداد صفحات: 92
نوبت چاپ: اول
عنصر فانتزی نیز در کتاب پرتاب فیل از بالکن طبقه پنجم حضوری پررنگ دارد، اما نه به شکلی بی‌قاعده و صرفاً برای توجیه نامعقول بودن اتفاقات. نقطه قوت کار اسکندری این است که حتی در فانتزی‌ترین لحظات هم به منطق درونی روایت وفادار می‌ماند.
همین انسجام روایی سبب می‌شود خواننده با جهان داستان‌ها همراه شود و موقعیت‌های عجیب و نامنتظر را بپذیرد. در واقع، کتاب ثابت می‌کند که فانتزی وقتی اثرگذار است که روی بنیانی محکم و روایتی باورپذیر بنا شده باشد. هرچند که گاهی پیرنگِ خط داستانی گم می‌شود.
از سوی دیگر، نویسنده برخوردی خلاقانه با کلیشه‌ها دارد. او گاهی از تیپ‌ها و موقعیت‌های آشنا شروع می‌کند، اما در ادامه آن‌ها را به شکلی خلاف انتظار پیش می‌برد و به نتیجه‌ای تازه می‌رساند.
همین ویژگی باعث می‌شود داستان‌ها قابل پیش‌بینی نباشند و مخاطب تا پایان با کنجکاوی همراه بماند. این توانایی در غافلگیر کردن، در کنار ایجاز و تسلط بر فرم داستان کوتاه، از امتیازهای مهم کتاب است.
زبان کتاب هم از دیگر نقاط قوت آن است؛ زبانی ساده اما دقیق، آراسته و خلاق که در آن با عبارت‌ها و موقعیت‌هایی بکر روبه‌رو می‌شویم. هیچ‌چیز در داستان‌ها گل‌درشت یا تصنعی نیست و شوخی‌ها نیز به‌اندازه و در خدمت پیشبرد قصه‌اند. همین تعادل باعث شده پرتاب فیل از بالکن طبقه پنجم در میان آثار طنز، کتابی متمایز و خوش‌خوان باشد.
در مجموع، این مجموعه را می‌توان اثری دانست که هم ارزش سرگرم‌کنندگی بالایی دارد و هم از نظر ساختار و نگاه روایی، اثری قابل‌اعتناست.
کتابی که نه‌تنها برای لحظه‌ای خنده و تفریح، بلکه برای مواجهه با نوعی طنز خلاق و داستان‌پردازی سنجیده خواندنی است. پرتاب فیل از بالکن طبقه پنجم انتخابی مناسب برای علاقه‌مندان به ادبیات داستانی معاصر ایران، داستان کوتاه و طنز متفاوت و هوشمندانه است.
پایان
بخش نقد و بررسی «کتاب» دفتر طنز را دنبال کنید
