نگاهی بر سینمای کمدی دهه هفتاد
نویسنده: محمد تسلی‌بخش
با پایان یافتن جنگ هشت ساله و آغاز نوسازی کشور شرایط برای ساخت فیلم در ایران هم بهتر شد. در دهه هفتاد اکشن و کمدی، ژانرهای پرمخاطب سینمای ایران بودند و مردم برای دیدن این فیلم‌ها جلوی سینماها صف می‌کشیدند.
سینمای کمدی دهه هفتاد به تبعیت از دهه 60 به دنبال انتخاب سوژه‌های متفاوت و تاکید بر قصه‌پردازی و همینطور موضوعات خانوادگی بود اما چند فیلم هم سراغ سوژه‌هایی با مسائل روز یا ساختارهای جدید کمدی رفتند.
این دوره، دوره اوج گرفتن دو بازیگر مهم کمدی ایران اکبر عبدی و علیرضا خمسه هم بود و خیلی از فیلم‌های کمدی دهه هفتاد از حضور یکی از این دو نفر بهره می‌برد.ضمن اینکه فیلم قابل قبول «پاکباخته» از غلامحسین لطفی در سال ۱۳۷۴ از این دو ستاره در مقابل هم استفاده کرد. پرویز پرستویی هم بازیگر مهم دیگر سینمای کمدی دهه هفتاد بود که علاوه بر فیلم‌های جدی، در چند فیلم موفق کمدی حضور داشت.
نگاهی بر سینمای کمدی دهه هفتاد
در این مطلب به مرور چند فیلم برتر کمدی دهه هفتاد می‌پردازیم:
مدرسه پیرمردها (۱۳۷۰)
علی سجادی حسینی با اینکه یادش با خاطره‌ای غم انگیز و شوک آور برای سینمای ایران همراه است ولی یکی از بهترین کمدی‌های تاریخ ایران را ساخته است.
اکبر عبدی، جمال اجلالی، مهدی فتحی، و سعید پورصمیمی با همدستی همدیگر سعی می‌کنند از پسربچه‌ای که یواشکی وارد خانه سالمندان شده در برابر مدیران مستبد و خلافکار آنجا حمایت کنند ولی ماجرا از کنترل همه خارج می‌شود و شهر به هم می‌ریزد. «مدرسه پیرمردها» در کنار «اجاره نشین‌ها» تنها فیلم‌های سینمای ایران هستند که توانسته‌اند یک کمدی بزن بکوب (اسلپ استیک) استاندارد ارائه کنند.
دو نفر و نصفی (۱۳۷۰)
یدالله صمدی در این فیلم خانوادگی آرام و صمیمی ثابت کرد که کمدی لازم نیست حتما تیپ‌های عجیب و غریب یا اتفاقات پر سر و صدا و جنجالی داشته باشد.
کالسکه نوزادی به طور اتفاقی به راه می‌افتد و خودش را به پشت در خانه دو پسرعموی مجرد می‌رساند و این آغاز دردسرها و ماجراهای این کمدی دلپذیر است. علیرضا خمسه، فرامرز قریبیان و آتنه فقیه نصیری به همراه دو نقش آفرینی کوتاه ولی فراموش نشدنی از اکبر دودکار و فرخ لقا هوشمند بازیگران این فیلم هستند.
مهریه بی‌بی (۱۳۷۳)
اصغر هاشمی از کارگردان‌هایی است که همه جور فیلمی‌از اکشن تا اجتماعی ساخته است. اما «مهریه بی بی» مهمترین فیلم کمدی او است. یک دلال با کلاس اصفهانی با بازی جهانبخش سلطانی و یک دلال خرده پای تهرانی با بازی علیرضا خمسه در رقابت و رفاقت با هم، می‌خواهند ارثیه قدیمی بی‌بی را که یک زمین بسیار مرغوب و ارزشمند است، از چنگش دربیاورند ولی هر دفعه یک مشکلی سر راه‌شان سبز می‌شود. پروین دخت یزدانیان، محمود بصیری و سعید امیرسلیمانی بازیگران دیگر این فیلم خاطره‌انگیز هستند.
لیلی با من است (۱۳۷۴)
کمال تبریزی تصمیم گرفت همه حال و هوایی را که از جبهه‌های دفاع مقدس روایت می‌شود، در یک فیلم کمدی به تصویر بکشد و خنده، معنویت و جنگ را با هم به نمایش بگذارد. نتیجه تلاشش یکی از بهترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران شد.
صادق با بازی پرویز پرستویی که حسابی از جنگ می‌ترسد به طور اتفاقی پایش به جبهه باز شده، حالا هرچه دست و پا می‌زند تا از معرکه فرار کند انگار با نیرویی نامرئی مثل موج دریا جلوتر کشیده می‌شود.
«لیلی با من است» آنقدر خوب بود که حتی فیلم‌هایی که از آن الگو گرفتند مثل «اخراجی‌ها» و «ضد گلوله» که آنها هم از فیلم‌هایی کمدی برتر سینمای ایران شدند.
«جیب‌بُرها به بهشت نمی‌روند» و «من زمین را دوست دارم» از ابوالحسن داوودی، «مومیایی3» و «مرد عوضی» از محمدرضا هنرمند، «روز فرشته» ساخته بهروز افخمی، «همسر» از مهدی فخیم زاده، «دیگه چه خبر؟» تهمینه میلانی و «کلید ازدواج» داوود موثقی از دیگر فیلم‌های کمدی مهم دهه هفتاد بودند.
دو فیلم «مرد آفتابی» از همایون اسعدیان و «آدم برفی» ساخته داوود میرباقری که هردو به مسئله مهاجرت می‌پردازند دیگر فیلم‌های مهم این دهه بودند که بین طرفداران سینما در مورد اینکه کمدی هستند یا نیستند اختلاف نظر وجود دارد.
سینمای کمدی کودک در اوایل دهه ۷۰ روند خوب دهه ۶۰ را و تلاش برای ساختن کمدی‌هایی که هم مناسب بچه‌ها و هم بزرگترها باشند، ادامه داد. «الو الو… من جوجوام» از مرضیه برومند و «کلاه قرمزی و پسرخاله» از ایرج طهماسب، مهمترین کمدی‌های کودک این دهه بودند.
پایان
نقد و بررسی سایر برنامه‌های سینما و تلویزیون را بخوانید
