کمدی انسانی در نمایش همه پنگوئن یا چی
نویسنده: طاهره قربانی
صندلی‌های سالن بوستان مرکز تئاتر کودک خیابان حجاب خیلی زود، ولی با سروصدای زیاد به خاطر پله‌های فلزی‌اش پر می‌شود. سالن بوستان نسبت به سالن‌های دیگر این مجموعه کوچکتر است.
صندلی‌های سالن تقریبا به اندازه مخاطب کودک طراحی شده ولی شما به عنوان یک بزرگسال نیز می‌توانید خودتان را جا دهید. مزیت آن اما اختلاف ارتفاع بین ردیف‌هاست که مشکل دید بچه‌ها را تا حدودی مرتفع کرده است.
نمایش به موقع آغاز می‌شود. دکوری مینیمال و ساده که رنگ‌های آبی و سفید آن را احاطه کرده‌اند.
«همه پنگوئن یا چی» عنوان نمایش است، که همین عبارت ساده به نوبه خودش یک کمدی اجتماعی است و شما لحظه به لحظه نمایش به راحتی می‌توانید حس ناسیونالیستی و تبعیض نژادیِ پنگوئن‌ها را به انسان‌ها مربوط بدانید.
داستان درباره پنگوئن‌های امپراطور است که با نظم و قوانین خاصی کنار هم زندگی می‌کنند. تا اینکه یک پنگوئن با ظاهر و نامی متفاوت از سرزمین دیگری به جمع‌شان وارد می‌شود و به خاطر سردی هوا به آنها پناه می‌برد.
اما آیا قوانین سخت پنگوئن‌ها تغییر خواهد کرد؟ آیا جایی برای یک غریبه ناآشنا که ظاهرش با دیگران فرق دارد، وجود خواهد داشت؟ و اینجاست که کمدی پنگوئنی یا به عبارتی روشن‌تر کمدی انسانی شکل می‌گیرد.
نمایش همه پنگوئن یا چی
در ابتدای نمایش «همه پنگوئن یا چی» ما با اجرای نقالی گونه‌ای مواجه می‌شویم که هیچ ارتباطی با نقالی شاهنامه و موضوعات مرتبط ندارد و صرفا در جهت بومی‌سازی نمایش از آن بهره گرفته شده و ابزاری است که مخاطب کودک را با این مدل از اجرای بومی قصه‌گویی در ایران آشنا می‌کند.
در تاثیر آن، همین بس که در میانه اجرای نمایش، دخترکی فریاد می‌زند: «فکرکنم الان رستم میاد به پنگوئن کوچولو کمک می‌کنه» و این یعنی مخاطب کودک هنر نقالی را می‌شناسد. هرچند استفاده از شیوه نقالی در نمایش متفاوت و قابل تحسین است ولی به خاطر بار حماسی و اسطوره‌ای که این شیوه از اجرا دارد با متن نمایش پنگوئن‌ها هماهنگی ندارد.
همانطور که روشن است کمدی و خنده عنصر جدانشدنی تئاتر کودک است که با خلق موقعیت‌های کمیک، شخصیت های اغراق شده، لحن صدا و زبان بدن بازیگرها سعی در جذب مخاطب و تاثیر در وی دارد.
در «همه پنگوئن یا چی» نیز صداسازی‌ها، اجرای ترانه‌های شاد و جذاب از مخاطب کودک خنده می‌گیرد و حتی نورپردازی درست نیز در خدمت صحنه است.
موضوع نمایش یعنی پذیرش تفاوت ها و همچنین نگاه یکسان به افرادی که شبیه ما نیستند، داستان را کمی به درام نزدیک می‌کند. ولی پایان بندی به موقع و صداسازی‌های حرفه‌ای، همچنان لبخند را تا انتها روی لبان کودک حفظ می‌کند.
در پوستر نمایش آمده مناسب کودکان بالای ۶ سال است. که بعد از تماشای محتوای نمایش به درستیِ این نکته می‌توان پی برد.
نکته قابل ذکر آخر اینکه، می‌شد به جای شخصیت‌های عروسکی، بازیگرانی با گریم و لباس پنگوئن ایفای نقش کنند تا ارتباط گیری کودک با صحنه اجرا ملموس‌تر شود. ولی بازیگردانی و صداپیشگی شراره طیار و امیرحسین انصافی که برای کودکان چهره آشنایی هستند این ضعف مختصر را نیز پوشانده است.
ساختن لحظاتی شاد و خنده‌هایی از جنس کودکی بالاترین لذتی است که گروه‌های تئاتر کودک آن را تجربه می‌کنند. که نیازمند حمایت خانواده‌ها و اهالی هنر است.
پایان
بخش نقد «تئاتر» دفتر طنز را دنبال کنید
