کتاب زاده جرم و کاوش برای یافتن خود
نویسنده: منا محمدنژاد
«زاده جرم» (Born a Crime)، (2016) اثری است که میان شوخ‌طبعی تیزبینانه و درامی تکان‌دهنده در نوسان است؛ روایتی از جست‌وجوی یافتن خویش در دنیایی که گویی هیچ‌جایی برای وجود یک انسان متفاوت نداشت.
این کتاب، زندگی‌نامه‌ای خودنوشت و تأمل‌برانگیزی است که به دوران بلوغ و رشد نویسنده در سال‌های پایانی نظام آپارتاید می‌پردازد؛ دورانی که در آن، حتی متولد شدن می‌تواند یک جرم محسوب شود.
«زاده جرم» داستان پسربچه‌ای بازیگوش است که در مسیر جست‌وجو برای یافتن خویش در دنیایی که گویی هیچ‌جایی برای وجودش نداشت، به جوانی ناآرام بدل می‌شود.
ترور نوآ با صداقتی تزلزل‌ناپذیر، دنیای کنجکاوی‌برانگیز خود را ترسیم می‌کند؛ از لحظاتی که برای بقا به خوردن کرم‌ها تن می‌دهد تا تجربه‌ی خطرناک پرتاب شدن از خودرویی در حال حرکت.
اما هسته‌ی مرکزی این داستان، پیوند عمیق میان یک پسر ناآرام و مادری بی‌باک، عصیانگر و به‌شدت مذهبی است؛ مادری که هم‌رزم فرزندش بود و تلاش کرد او را از چرخه‌ی فقر، خشونت و سوءاستفاده‌ای که جان خود را نیز تهدید می‌کرد، نجات دهد.
این اثر که نژادپرستی و پیامدهای تلخ آن نظیر فقر و خشونت خانگی را به تصویر می‌کشد، با نگاهی هوشمندانه، تصویری زنده از تلاش برای زندگی در جهانی آسیب‌دیده ارائه می‌دهد.
قدرت روایتگری نوآ باعث شده است که این کتاب فراتر از یک خاطره‌نویسی ساده، به اثری جهانی بدل شود. مجله اسکوایر درباره‌ی آن می‌گوید: «داستان‌های دوران کودکی ترور نوآ با همان طنز شوخ‌طبعانه و هوشمندی خاص کمدی‌هایش روایت شده‌اند؛ درحالی‌که هم‌زمان دوره‌ای تاریک و وحشیانه از تاریخ آفریقای جنوبی را به تصویر می‌کشند که هرگز نباید فراموش شود.»
به همین سبب است که منتقدان بزرگی همچون لوپیتا نیونگو در مجله تایم آن را «درخشان»، هفته‌نامه‌ی اینترتینمنت ویکلی آن را «تأثیرگذار» و یواس‌ای تودی آن را «روح‌نواز» توصیف کرده‌اند.
کتاب زاده جرم
نویسنده: ترور نوآ
ناشر: کتابسرای تندیس/ روزنه
قطع: رقعی
تعداد صفحه: 330
«زاده جرم» که برنده‌ی جایزه‌ی «تربر» برای طنز آمریکایی و جایزه‌ی «ایمیج NAACP» شده، در فهرست بهترین کتاب‌های سال از نگاه نشریات معتبری چون نیویورک‌تایمز، ان‌پی‌آر، سان‌فرانسیسکو کرونیکل و بوک‌لیست قرار گرفته و تاکنون بیش از یک میلیون نسخه از آن به فروش رسیده است.
این موفقیت خیره‌کننده، بازتاب‌دهنده‌ی توانمندی‌های شخصیتی ترور نوآ است؛ کمدین، نویسنده، تهیه‌کننده و منتقد رسانه‌ای برجسته‌ی آفریقای جنوبی که مسیر حرفه‌ای خود را از میزبانی برنامه‌های تلویزیونی در سال ۲۰۰۲ آغاز کرد. نوآ که به‌دلیل مواضع صریح سیاسی‌اش شناخته می‌شود، توانست با حضور در جایگاه‌های معتبری چون مجری برنامه‌ی «دیلی‌شو» (The Daily Show) برای هفت سال و میزبانی دو سال پیاپی مراسم «گرمی» جایگاه خود را در میان مردم تثبیت کند.
مسیر زندگی او که با تولد غیرقانونی از پیوند یک پدر سفیدپوست سوئیسی و مادری سیاه‌پوست از قوم خوسا آغاز شد، نمادی از مبارزه‌ی انسانی برای آزادی است؛ مبارزه‌ای که با فروپاشی نظام آپارتاید، به فرصتی برای زندگی آزادانه بدل شد.
در ایران نیز این اثر با توجه به اهمیت موضوعات مطرح‌شده، موردتوجه مترجمان قرار گرفته است. تاکنون دو ترجمه از این کتاب منتشر شده است: نخست با عنوان «مجرم مادرزاد» به ترجمه‌ی محمود فرجامی ازسوی انتشارات روزنه (با همکاری فرزانه احمدی) و دیگری با عنوان «زاده جرم» به ترجمه‌ی مریم آقایی ازسوی انتشارات کتابسرای تندیس. شایان ذکر است که با توجه به استقبال بی‌نظیر از این اثر، یک فیلم سینمایی نیز بر اساس آن در حال ساخت است.
پایان
بخش نقد و بررسی «کتاب» دفتر طنز را دنبال کنید
