فیلم اول خانم ها و یک پیام اجتماعی مهم
نویسنده: الهه ایزدی لای‌بیدی
فیلم اول خانم ها به کارگردانی تئا شاروک (Thea Sharrock) و با بازی ساشا بارون کوهن و رُزاموند پایک، ایده‌ای جذاب دارد: مردی زن‌ستیز پس از برخورد سرش با یک ستون، وارد جهانی موازی می‌شود که در آن زنان قدرت را در دست دارند و مردان همان تبعیض‌ها و تحقیرهایی را تجربه می‌کنند که زنان در دنیای واقعی با آن روبه‌رو هستند.
این فیلم اقتباسی از فیلم فرانسوی I Am Not an Easy Man (2018) است و تلاش می‌کند با استفاده از طنز، نابرابری جنسیتی را به چالش بکشد.
بزرگ‌ترین نقطه قوت فیلم، ایده آن است. جابه‌جایی نقش‌های جنسیتی باعث می‌شود مخاطب بسیاری از رفتارهای روزمره را از زاویه‌ای تازه ببیند و اجحافی که در حق افراد می‌شود را درک کند. رفتارهایی که شاید به غلط و بر اثر عادت، عادی تلقی شوند اما در واقع تبعیض‌آمیزند.
شوخی‌هایی مثل کوتاه بودن ارتفاع کاناپه برای مردان، داشتن نگاه ابزاری به مردان یا نادیده گرفته شدن توانایی‌هایشان، در ابتدا خنده‌دار اما در واقع تلخ هستند.
ساشا بارون کوهن نقش مردی مغرور و خودشیفته را بازی می‌کند که از زنان استفاده ابزاری می‌کند تا جایی که فقط برای خالی نبودن عریضه، یکی از کارمندان زن را به جلسه ایده‌یابی برای شعار تبلیغاتی دعوت می‌کند ولی اجازه حرف زدن و ابراز وجود به او نمی‌دهد.
در فیلمنامه شخصیت این مرد تحول عمیقی پیدا نمی‌کند، اما قدرت بازیگری ساشا بارون کوهن باعث می‌شود شخصیت اصلی تا پایان جذاب باقی بماند.
فیلم اول خانم ها
رزاموند پایک، نقش همان زنِ دست‌کم‌گرفته‌شده را در فیلم دارد و یکی از بهترین بازی‌های فیلم را ارائه می‌دهد. او شخصیتی قدرتمند و مسلط خلق می‌کند که در تمام صحنه‌های حضورش، فیلم را از سقوط نجات می‌دهد.
بازیگران مکمل هم عملکرد قابل قبولی دارند ولی بیشتر تیپ هستند تا شخصیت. ولی تحول شخصیت اصلی مرد، سریع و حتی سطحی است. تغییر نگرش او نیازمند مسیر دراماتیک عمیق‌تری بود.
فیلم با ریتم خوبی آغاز می‌شود اما هرچه جلوتر می‌رود، کارگردانی انگار محافظه‌کارانه می‌شود. فیلم نه جسارت کافی برای یک طنز تند و گزنده را دارد و نه عمق لازم برای تبدیل شدن به یک درام اجتماعی تأثیرگذار.
فیلم پس از مدتی، هر چه در چنته دارد رو می‌کند و بعد از آن، روایت به جای آن که لایه‌های جدیدی به جهان داستان اضافه کند، همان شوخی‌ها را تکرار می‌کند و داستان به سمت یک کمدی رمانتیک قابل پیش‌بینی حرکت می‌کند. فیلم اول خانم ها خیلی زود پیام خود را برای مخاطب آشکار می‌کند و همین، کمی آن را شعاری و مستقیم کرده.
بزرگ‌ترین ضعف اول خانم‌ها، فیلمنامه است. جهان موازی فیلم قوانین مشخص و منطق محکمی ندارد. بسیاری از اتفاقات صرفاً برای ایجاد شوخی طراحی شده‌اند و مخاطب حس نمی‌کند که با جامعه‌ای واقعی روبه‌رو‌ست.
حتی شخصیت آن پیرمرد کولی هم درست و کامل درنیامده. ابتدا تصور می‌شود که نقش پیر خردمند را دارد یا حتی هاتف است، اما در پایان به‌نظر می‌رسد که صرفا مثل بازیگر نقش اول مرد، در این دنیای موازی گیر افتاده. اما چرا خودش درس نگرفته و به دنیای واقعی برنگشته؟
این فیلم شاید وارونه‌سازی کارنامه ساشا بارون کوهن هم باشد. بازیگری که در بیشتر فیلم‌هایش، نقش مردی مردسالار را بازی می‌کند. در سکانسی از فیلم دیکتاتور، او خطاب به زنی که خبر بارداری‌اش را به او می‌دهد می‌گوید: «پسره یا می‌خوای سقطش کنی؟»
در مجموع، فیلم اول خانم ها، فیلمی است با یک پیام اجتماعی مهم که می‌توانست به یک کمدی اجتماعی ماندگار تبدیل شود، اما فیلمنامه محافظه‌کار و روایت سطحی، فیلم را در حد یک سرگرمی متوسط تنزل داده. با این حال، دیدن جابه‌جایی نقش‌ها و بازی‌های خوب شخصیت‌های اصلی، برای مخاطب خالی از لطف نخواهد بود.
پایان
نقد و بررسی سایر برنامه‌های سینما و تلویزیون را بخوانید
