سریال شیش ماهه و بازگشت با احتیاط
نویسنده: علیرضا عبدی
پس از سال‌ها دوری از قاب تلویزیون، مهران مدیری با سریال شیش ماهه به خانه‌های مخاطبان بازگشته است؛ سریالی که در ظاهر، همه مؤلفه‌های آشنای آثار پیشین او را دارد: طنز موقعیت، شخصیت‌های تیپیکال، نقد اجتماعی، و چاشنی ادبیات. اما آیا این بازگشت، بازگشتی پیروزمندانه است؟ یا صرفاً تکرار فرمول‌های آشنا در لباسی تازه؟
طنز موقعیت و شخصیت‌های «آشنا»: بازتولید یا بازآفرینی؟
در مرکز روایت، «شاهین» قرار دارد؛ مردی که با شنیدن خبر بیماری لاعلاجش، به ناگاه در مرکز توجه خانواده‌ای قرار می‌گیرد که پیش‌تر چندان اعتنایی به او نداشتند. این موقعیت، بستری مناسب برای طنز سیاه و موقعیت‌های گروتسک فراهم می‌کند.
– شخصیت شاهین، با بازی محمد شعبان‌پور، ادامه‌ای است از همان تیپ مرد منفعل، درمانده و کمی ساده‌دل که در «پاورچین» یا «قهوه تلخ» دیده بودیم. این تکرار، اگرچه برای مخاطب نوستالژیک دلپذیر است، اما برای مخاطب منتظر نوآوری، کمی خسته‌کننده می‌نماید.
– حضور روانشناس بی‌کفایت (حسن معجونی) که راز بیمار را لو می‌دهد، یادآور پزشک‌های بی‌مسئولیت «در حاشیه» است. بازی معجونی اما با ظرافتی همراه است که این کلیشه را تا حدی نجات می‌دهد.
سریال شیش ماهه
نقد هنر و فضای روشنفکری: کنایه‌ای که دیگر نمی‌سوزاند؟
یکی از امضاهای همیشگی مدیری، طعنه به فضای روشنفکری و هنر مدرن است. در «شیش‌ماهه» نیز، نمایشگاهی از عکس جوراب به عنوان «هنر مفهومی» به‌سخره گرفته می‌شود.
– این شوخی، اگرچه در ابتدا لبخند می‌آورد، اما در ادامه به دلیل فقدان لایه‌های زبانی یا ادبی، عمق نمی‌یابد. در «مرد هزارچهره»، شعرخوانی لیست خرید با لحن جدی، شوخی را به سطحی فراتر از طنز ساده می‌برد. اما در اینجا، صرفاً با یک ایده تصویری طرفیم.
– نبود استفاده از شعر یا زبان فاخر در این بخش، باعث می‌شود کنایه‌ها سطحی‌تر از حد انتظار به نظر برسند. مدیری زمانی استاد تلفیق زبان فاخر با موقعیت‌های مبتذل بود؛ اما اینجا، آن جادوی زبانی غایب است.
ریتم کند و معرفی پرحجم شخصیت‌ها: آغاز با ترمز دستی
قسمت اول سریال، بیشتر شبیه یک میزگرد خانوادگی است تا یک روایت پویا. شخصیت‌ها یکی‌یکی معرفی می‌شوند، اما بدون کنش یا کشمکش جدی.
– دیالوگ‌ها طولانی‌اند و گاه بیش از حد توضیحی. مخاطب به‌جای کشف، صرفاً شنونده است. اصلا در این کمدی، ما قرار است به دیالوگ مامان و یامان بخندیم یا لهجه‌ی جدید جواد رضویان؟
جمع‌بندی: سریالی با پتانسیل، اما نیازمند ریسک
سریال شیش ماهه در قسمت اول و دوم، بیشتر به یک پیش‌درآمد محتاطانه می‌ماند تا آغاز یک طوفان کمدی. مدیری هنوز هم در خلق موقعیت‌های طنزآمیز و شخصیت‌های تیپیکال مهارت دارد، اما تکرار بیش از حد این فرمول‌ها، بدون نوآوری زبانی یا ساختاری، ممکن است مخاطب امروز را راضی نکند. در ادامه باید ببینیم این ترکیب جوان نویسندگان می‌توانند به این مهم دست یابند یا خیر.
پایان
نقد و بررسی سایر برنامه‌های سینما و تلویزیون را بخوانید
