انجمن اشباح و نوآوری در سایه تکرار
نویسنده: مهدی صالحی
مسابقه رئالیتی شو «انجمن اشباح» به کارگردانی محمدرضا علیمردانی یکی از تازه‌ترین تولیدات پلتفرم فیلم‌نت است که توانسته با ایده‌ای نسبتاً تازه در فضای مسابقات ایرانی خود را متمایز کند.
برخلاف بسیاری از مسابقات دیگر که صرفاً کپی برداری مستقیم از بازی مافیا هستند این برنامه دست به گرته‌برداری هوشمندانه‌ای زده و آن را در قالب طنز و کمدی ارائه داده است.
آیتم‌های طراحی شده برای مسابقه از نقاط قوت قابل توجه برنامه محسوب می‌شوند که توانسته‌اند فضای جذاب و سرگرم کننده‌ای ایجاد کنند.
با این حال برنامه از همان ابتدا با یک ضعف ساختاری روبرو بوده است؛ دعوت از همان چهره‌های تکراری که در اکثر مسابقات مشابه حضور دارند. این تکرار چهره‌ها اگرچه ممکن است برای طرفداران ثابت این بازیگران جذاب باشد اما برای مخاطب عام که به دنبال تنوع است می‌تواند خسته کننده به نظر برسد.
حضور مکرر یک گروه ثابت از بازیگران در برنامه‌های مختلف حس تازگی را از بین برده و این احساس را ایجاد می‌کند که بینندگان همان محتوای همیشگی را با ظاهری جدید تماشا می‌کنند.
برنامه انجمن اشباح
یکی از بحث برانگیزترین عناصر برنامه حضور کارکتر پدربزرگ علیمردانی است. این کارکتر که زمانی در برنامه‌های قبلی این کارگردان، جذاب و نوآورانه به نظر می‌رسید اکنون به ورطه تکرار افتاده است.
حضور اجباری و بی دلیل این کارکتر نه تنها جذابیتی ندارد بلکه به طور محسوسی ریتم برنامه را کند می‌کند. حذف این کارکتر یا بازتعریف نقش آن می‌تواند به پویایی بیشتر برنامه کمک کند.
مسئله دیگر یکنواختی آیتم‌های مسابقه است. در چند برنامه‌ای که تاکنون پخش شده ساختار کلی و آیتم‌های اصلی تقریباً ثابت بوده و تنها در هر قسمت یک آیتم جدید به مجموعه اضافه شده است.
این در حالی است که طراحی چندین بازی مختلف برای هر قسمت می‌توانست به هیجان و غیرقابل پیش بینی بودن برنامه بیافزاید. تنوع در آیتم‌ها نه تنها باعث جذابیت بیشتر می‌شد بلکه امکان نمایش توانایی‌های مختلف شرکت کنندگان را نیز فراهم می‌کرد.
از نقاط مثبت برنامه می‌توان به ریتم مناسب آن اشاره کرد. تجربه علیمردانی در کارگردانی این گونه برنامه‌ها باعث شده مسابقه ریتم کند و خسته کننده‌ای نداشته باشد.
برنامه بدون مکث‌های بی مورد و زیاده گویی های غیرضروری پیش می‌رود و این یکی از عوامل مهم در حفظ توجه بیننده تا پایان هر قسمت است.
اما شاید بزرگترین ضعف برنامه کارکرد نامشخص «شبح» باشد. حضور این کارکتر در برنامه آنچنان بی دلیل و نامفهوم است که بودن یا نبودنش تفاوت چندانی ایجاد نمی‌کند.
بهتر بود برای شخصیت شبح نقش آفرینی پیچیده‌تری طراحی می‌شد که حضورش را در برنامه توجیه پذیر کند. مثلاً می‌توانستند برای شخصیت شبح امتیازات ویژه یا توانایی‌های خاصی در نظر بگیرند که با انجام اعمالی مشخص به نفع خود از آنها استفاده کند.
این‌گونه حضور شبح نه تنها بی معنا نبود بلکه به عنصری کلیدی در پیشبرد استراتژی‌های بازی تبدیل می‌شد.
در مجموع انجمن اشباح را می‌توان برنامه‌ای با پتانسیل‌های بالا اما استفاده نشده ارزیابی کرد. برنامه از لحاظ ایده اولیه قوی است اما در اجرا و توسعه این ایده دچار کاستی‌هایی شده که مانع از تبدیل شدن آن به یک اثر متمایز و به یاد ماندنی می‌شود.
با این حال همین میزان از نوآوری در مقایسه با سایر تولیدات مشابه، آن را به برنامه‌ای قابل توجه تبدیل کرده است.
برای بهبود برنامه پیشنهاد می‌شود در قسمت‌های آینده به سمت تنوع بخشی در آیتم‌ها، بازتعریف نقش شبح و کاهش حضور کارکترهای تکراری حرکت کند.
همچنین دعوت از چهره‌های جدید می‌تواند خون تازه‌ای در رگ‌های برنامه بدمد و آن را از حالت یکنواختی خارج کند. با این اصلاحات انجمن اشباح می‌تواند به یکی از برنامه‌های شاخص در حوزه مسابقات تلویزیونی تبدیل شود.
پایان
نقد و بررسی سایر برنامه‌های سینما و تلویزیون را بخوانید
