عماد افروغ؛ رئيس کميسيون فرهنگي مجلس هفتم، جامعه‌شناس و کارشناس مسائل فرهنگي با مثبت و مفيد خواندن برگزاري جشنواره طنز مکتوب به خبرنگار دفتر طنز حوزه هنري گفت: معتقدم جدي‌ترين صحبت‌ها به‌ويژه در موارد خاص بايد در قالب طنز بيان شود. البته ان‌شالله موارد خاص نداشته باشيم تا بتوانيم به طور جدي حرف‌مان را بزنيم. اما متاسفانه گاه جزو موارد خاص نيز محسوب مي‌شويم و در برخي موارد به‌دليل عدم شفافيت و موانعي که بر سر راه نقد وجود دارد گرايش به سمت طنز يک امر طبيعي است.
وي تصريح کرد: فکر مي‌کنم با آرمان‌ها خيلي فاصله داريم و اگر جامعه شفاف و نترسي داشتيم و جامعه‌اي بود که قابليت‌هاي مدني آن متشکل شده بود، دسترسي به اطلاعات داشتيم و افشاي اطلاعات به راحتي صورت مي گرفت شايد دايره پرداختن به طنز هم کمتر مي شد اما به دليل وجود مشکل در اين موارد فکر مي‌کنم طنز يکي از بهترين کارهاي روشنفکري است که مي‌تواند در قالب خود حقايق را افشا کند.
افروغ ضمن تاکيد بر حفظ موازين اخلاقي از در آثار طنز عنوان کرد: بايد دقت داشت که در کنار گفتن جديدترين حرف‌ها با زبان طنز، بايد موازين اخلاقي را رعايت کنيم. طنزهاي ما مي‌تواند بيشتر مفهومي و جرياني باشد تا مصداقي و شخصي. به‌ويژه در مواردي که ابهامي درباره انتصاب يک صفت به شخصي وجود دارد. اگر ابهامي وجود ندارد و يک صفتي جزء صفت عام مصداق به شمار مي‌آيد اشکالي ندارد؛ اما در بعضي موارد طنز با انتصاب يک صفت به يک مصداق سروکار دارد که واقعا جزء صفات تعريف شده آن نيست يا گاه يک صفت خوبي را منفي مي‌کنيم که از موارد غير اخلاقي است و اين خلاف گويي بي‌خلاقي است.
افروغ همچنين پرداختن به سوژه‌هاي مرتبط با احقاق حقوق مردم را به طنزپردازان توصيه کرد و گفت: پرداختن به سوژه‌هايي که به گونه‌اي به حق مردم برگردد و در خدمت احقاق حق آنان باشد، توصيه مي‌شود چراکه مردم حق سياسي، فرهنگي، اقتصادي در سطوح مختلف دارند که بايد به آن پرداخته شود.
وي تاکيد کرد: به ويژه طنزي توصيه مي‌شود که اشاره‌اي هم به انقلاب اسلامي داشته باشد البته نه به صورت تنگ و سطحي و مصداقي. انقلاب را فهم کرده و در ارتباط با اهداف مختلفي که انقلاب دنبال مي‌کند، باشد. حداقل از نظر من اين طنز مطلوب‌تر است و به‌وضوح ترديدي نيست که در مواقع خاص بيشتر توصيه مي‌شود.
افروغ در پاسخ به اين سوال که با توجه به حسن نيت طنزپردازان چقدر ظرفيت پذيرش طنز وجود دارد، گفت: دو نکته در اين بحث است؛ اول اينکه ما با حسن نيت کاري نداريم. زيرا دستگاه حسن‌نيت يا سوءنيت سنج نداريم. ما با واقعيات مستند سروکار داريم و چيزي که مي‌توانيم به لحاظ روشمند دنبال کنيم اسناد است.
وي افزود: بحث ظرفيت هم نکته دوم است؛ اگر يک واقعيت مستند وجود داشته باشد، اذهان عمومي داوري مي‌کند که اين برآشفته شدن طرف، برآشفتن صحيح و معقولي است يا خير. اين داوري را به اذهان عمومي بسپاريم و فقط در اين بين استهزا و به سخره گرفتن هيچ معنايي ندارد. خيلي راحت مي‌توانيم همه را بخندانيم اما هدف خنداندن مردم به هر قيمتي نيست. اين خنده بايد معنادار و جهت‌‌دار باشد و پرده از روي واقعيت بردارد و افشاکننده حقيقتي باشد. اين واقعيت‌ها نيز هرچه بيشتر به نياز مردم مرتبط باشد بيشتر توصيه مي‌شود. ما طنزي را مي خواهيم که در خدمت آرمان‌ها و اهداف و حقوق و نيازهاي شهروندي باشد. مي‌بينيم که طنز چارلي چاپليني در خدمت اهداف متعالي بشر است و ماشينيزم و فاشيزم را محکوم مي‌کند و فقر و تبعيض را نشان مي دهد.
افروغ همچنين درباره نشريه گل‌آقا تصريح کرد: من گل‌آقا را تا جايي قبول داشتم که با هيچ جناحي گره نخورده بود. در مقطعي با جناحي گره خورد و اين را نمي‌توانيم ناديده بگيريم، ديگران هر فکري مي‌خواهند بکنند. زماني با يک طيف سياسي قالب گره خورده بود و بيشتر به افراد خاص و مفاهيم خاصي مي‌پرداخت. توصيه مي‌کنيم طنزپردازان ما جناحي عمل نکنند. فراجناحي باشند و با توجه به شرايط کشور اگر از ايکس مي‌گويند، از ايگرگ هم بگويند.
نسخه کامل اين مصاحبه را در مطالب مرتبط بخوانيد:
