مروری بر کتاب لنگ گرمابه آغا محمدخان قاجار
نویسنده: سارا ملاعباسی
یکی از کتاب‌های تازه نشر سوره مهر در دسته طنز، کتاب «لنگ گرمابه آغا محمدخان قاجار» به نویسندگی مصطفی محمدی است.
از آنجایی که این کتاب، مجموعه داستان کوتاه طنز است، نمی‌توان درباره کلیت آن نظر مشخصی داد. اما می‌توان گفت داستان‌هایی که مربوط به دوران دفاع مقدس هستند، مفاهیم کمرنگ و گم‌شده روزمره را به چالش کشیده است؛ مفاهیمی مانند امانت‌داری، راستگویی و حتی خوش‌اخلاقی.
هرچند نویسنده سعی کرده با خلق شوخی و ایجاد موقعیت شک و تردید، غافلگیری ایجاد کند، اما قبل از آنکه خواننده را به خنده بیندازد، او را به فکر وامی‌دارد. تفکری که باعث خنده می‌شود و ارزش‌های اخلاقی را یادآوری می‌کند.
همین فکر کردن هم باعث می‌شود در داستان بماند و کمی روی اتفاقات و شخصیت‌ها تامل کند و اگر نویسنده نگاه نقادانه‌ای بر رفتار و گفتار آدم‌ها داشته باشد، در همان چهارچوب شکل می‌گیرد.
کتاب لنگ گرمابه آغا محمدخان قاجار
بعضی از داستان‌ها به علت انتخاب زاویه دید متفاوت که تناسبی با درون‌مایه ندارند و روایت‌های کوتاه و محدود جا نمی‌افتند و حتی اگر پیام گیرایی هم داشته باشند، به خوبی منتقل نمی‌شود و خواننده صرفاً از آن عبور می‌کند.
داستان آخر نیز که عنوانش با عنوان کتاب یکی است، نثر و روایت متفاوتی دارد.
این داستان استیصال کسی حرف می‌زند که در مقابل دیگران کوچک شده، اما چون آغا محمدخان قاجار باعث این اتفاق شده، نمی‌تواند آن احساس حقارت را تلافی کند و به دنبال راه چاره می‌گردد تا آن حس را به پادشاه بی‌رحم منتقل کند.
فراز و نشیب‌های شخصیت اصلی داستان با آن مواجه می‌شود تا هم اتفاق پیش آمده را برای آغامحمدخان رقم بزند و هم از خشم او در امان باشد، نشان از کمبودی است که در نظام طبقاتی آن دوران وجود دارد.
حتی رفتار نوکران و چاکران شاه با او که هر کدام منفعت خودشان را می‌طلبند، تلخی دارد که بحث صاحبان قدرت و ضعفا را بار دیگر پیش می‌کشد.
با این اوصاف می‌توان دریافت کرد که «لنگ گرمابه آغا محمدخان قاجار» کتاب خودمانی است که بعضی داستان‌هایش چالش برانگیز و برای مخاطب جالب است، بعضی دیگر خیلی کوتاه و مبهم و داستان آخر به طور کل با همه داستان‌ها فرق دارد و می‌تواند به طور جداگانه بررسی شود.
برای همین حدس می‌زنیم اگر این کتاب را خواندید، حداقل از یک داستان آن خوش‌تان می‌آید، امتحانش دست شماست.
پایان
بخش نقد و بررسی «کتاب» دفتر طنز را دنبال کنید
