گفتمان طنز در آثار صادق چوبک
مقاله «گفتمان طنز در آثار صادق چوبک» به بررسی نقش و کارکرد طنز در داستان‌های این نویسنده برجسته ادبیات معاصر ایران می‌پردازد.
نویسندگان پژوهش نشان می‌دهند که چوبک، در کنار روایت جدی و واقع‌گرایانه‌اش از زندگی، از طنز برای بازتاب نگاه انتقادی خود به وضعیت انسان و جامعه بهره می‌گیرد و آن را به ابزاری مؤثر برای آشکار کردن نادانی، فقر، فساد اجتماعی، سلطه و پوچی زندگی تبدیل می‌کند.
در این مقاله، طنزهای موجود در آثار چوبک از نظر درون‌مایه و کارکرد به چهار دسته فلسفی، اجتماعی، سیاسی و پیش‌برنده تقسیم شده‌اند؛ طنزهایی که گاه تلخ و انتقادی‌اند و گاه در خدمت پیشبرد روایت و شخصیت‌پردازی قرار می‌گیرند.
گفتمان طنز در آثار صادق چوبک
محل انتشار: ادبیات پارسی معاصر
سال انتشار: 1395
نویسندگان مقاله: صفورا‌سادات رشیدی و علی‌اکبر باقری خلیلی
چکیده مقاله: طنز نوعی گفتمان است که جهت انتقاد و یا التذاذ مخاطب به کار گرفته می‌شود. ادبیات معاصر ایران از طنز برای بازتاب دیدگاه‌های انتقادی استفاده می‌کند چنانچه داستان‌پرداز جدی‌نویسی چون چوبک، زمانی که قلمِ جدّ احساس عجز می‌کند، از طنز یاری می‌جوید.
واکاوی طنز داستان‌های او می‌تواند در درک گفتمان‌های مسلط داستان‌های وی و دوره‌ای از تاریخ ایران، نقش تأثیرگذاری داشته باشد. طنزهای چوبک را از لحاظ درون‌مایه و کارکرد می‌توان به چهار دسته فلسفی، اجتماعی، سیاسی و پیش‌برنده تقسیم کرد.
طنز فلسفی و اجتماعی وی نسبت به دیگر طنزهایش تلخ‌تر است. گفتمان اصلی آن، بازتاب نگاه پوچ‌گرایانه نسبت به زندگی است. گفتمان اصلی نویسنده در طنز اجتماعی، ضدیت با نادانی، فقر و فساد اجتماعی، در طنز سیاسی ضدیت با نظام سلطه است.
طنز ساده و پیش‌برنده کمتر انتقادی است و برای گسترش داستان و شخصیت‌پردازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
برای خواندن و دریافت مقاله کلیک کنید و با مراجعه به متن کامل آن، با دیدگاه‌ها و یافته‌های نویسنده گفتمان طنز در آثار صادق چوبک بیشتر آشنا شوید.
پایان
سایر مقالات دفتر طنز را بخوانید
