سن ریو و روایت کوتاه طنز از زندگی
سن ریو یکی دیگر از گونههای شعر کوتاه ژاپنی به شمار میآید که دارای ۱۷ هجاواره یا کمتر است. درباره این گونه طنز ژاپنی، عباس حسیننژاد، در مقدمه کتاب «آواز سرخوشانه ماشین لباسشویی» نوشت:
«دنیا برای تسکین اضطراب خود به طنز روی آورده است و همه دنبال راهی برای تولید طنز و فکاههاند.
طنز نیاز جدی جامعه ماست؛ از نگاهی دیگر ما به طنز به عنوان یک مسکن نگاه میکنیم؛ یعنی طنز میتواند ذهن و قلب جامعه را آرام کند و این کار کمی نیست.
انگار که هزاران کارگاه کوچک مردمی تولید طنز در دنیا فعال است تا بسان روغن روانکننده به حرکت چرخدندههای زندگی کمک کند؛ همین جوکهایی که میشناسیم که بسیار دقیق، عالی و نقطه زن عمل میکنند طوری که هر وقت میشنویم یا میخوانیم لبخندی از سر رضایت بر لبان ما نقش میبندد و کیف میکنیم انگار که حرف دلمان زده شده… .
وظیفه ای که بر عهده طنزپرداز است، استفاده از قلم خود برای آگاهیبخشی به جامعه و روشنیبخشی به اذهان اجتماعی است.
ما به طنز پرداز «مصلح اجتماعی» میگوییم و این نام بزرگی است که به او نسبت داده میشود و اصولاً وظیفه او در قامت یک اصلاحگر اجتماعی این است که به کمک مردم بیاید و نگاهش را به جامعه معرفی و عرضه کند تا راه پیش رو نمایانتر شود.
سن ریو
در طنزنویسی، مقبولیت مردمی نیز خیلی مهم است و بسیار اهمیت دارد که مردم از طنز لذت ببرند. یادش به خیر باد استاد بیبدیل طنز روزگار ما ابوالفضل زرویی نصرآباد که میگفت: «حاضرم تمام طنزهایی را که نوشتهام بدهم ولی یکی از جوکهایی که بین مردم دست به دست میشود، مال من باشد.»
مردم ژاپن نیز که از پیشروان کوتاهنویسی در جهاناند و هایکوی ابداعی در ادبیات آنان به اتفاقی جهانگیر بدل شده، در زمینه طنز نیز چیزی عرضه کردهاند بسیار شبیه هایکو که نامش را گذاشتهاند: «سن ریو».
سن ریوها مانند جوکها، بدون آن که صاحبان خوشذوقشان شناخته شوند شادمانه میان مردم دست به دست میشود. بسیاری از سن ریوها به متن زندگی ایرانی نزدیک است و برای همه ما صحنههایی است آشنا.»
پایان
سایر مقالات دفتر طنز را بخوانید



