دو روز دیرتر فیلمی با فیلمنامه لاغر و ادعای زیاد
نویسنده: علیرضا عبدی
«دو روز دیرتر» ساخته اصغر نعیمی، نویسندگی حمید اکبری خامنه و تهیه‌کنندگی محسن شیرازی است که در چهل‌ودومین جشنواره فیلم فجر رونمایی شد.
داستان درباره سهیل (سینا مهراد) و مریم (پردیس احمدیه)، زوج جوانی است که در آستانه مهاجرت، فرزندآوری را به تعویق انداخته‌اند. اما پدر مریم (فرهاد آئیش) شرط عجیبی می‌گذارد: برای دریافت ارث، باید بچه‌دار شوند.
بازیگرانی چون گوهر خیراندیش، کمند امیرسلیمانی، ناهید مسلمی و سیاوش چراغی‌پور در این فیلم حضور دارند. بنیاد فرهنگی روایت فتح سرمایه‌گذار اصلی است و فیلم آشکارا در مسیر سیاست‌های تشویقی فرزندآوری حرکت می‌کند.
مهم‌ترین نقدی که به «دو روز دیرتر» وارد است، گل‌درشت بودن پیام آن است. فیلم نه در لفافه، که با صراحت تمام برای ترویج فرزندآوری ساخته شده.
اصغر نعیمی که پیشتر با «سایه‌های موازی» و «هایلایت» میان سینمای بدنه و اجتماعی تعادل برقرار کرده بود، این‌بار به‌سمت سینمای عامه‌پسند متمایل شده؛ اما در اجرا موفق نبوده. نتیجه فیلمی که میان کمدی صرف و بیانیه‌پردازی اجتماعی سرگردان مانده و به انسجام لازم نرسیده است.
فیلم دو روز دیرتر
ضعف فیلمنامه، دومین و شاید مهم‌ترین مشکل فیلم است. ساختار روایی در ظاهر می‌خواهد کمدی رمانتیک را با دغدغه‌های اجتماعی گره بزند، اما فیلمنامه به‌سرعت به‌سوی طنز مبتنی بر کنایات و شوخی‌های جنسی سُر می‌خورد و لایه‌های جدی‌تر را به حاشیه می‌راند.
همه چیز قابل حدس است. هیچ غافلگیری در کار نیست. دیالوگ‌ها چکش‌کاری نشده‌اند؛ ناگهان از کشمکش‌های پرکشش به بمباران کلامیِ بی‌محتوا تبدیل می‌شوند، اطلاعات را لو می‌دهند و رها می‌کنند.
فیلم مانند بسیاری از آثار سینمای ایران، ضربه‌ی اساسی را از فیلمنامه‌ای لاغر با ادعاهای زیاد می‌خورد.
جنجالی‌ترین نقد فیلم، طنز اروتیک و شوخی‌های جنسی آن است. فیلمی که قرار است مخاطب را به فرزندآوری تشویق کند، ناگهان به شوخی‌هایی پناه می‌برد که به‌قول منتقدان، «مثبت ۱۸» است و برای خانواده‌ها اصلاً مناسب نیست! گویی برای تبلیغ «تولیدمثل»، به «اروتیسم» پناه برده‌اند؛ تناقضی که فیلم را در موقعیتی مضحک قرار داده است.
در بخش بازیگری، «دو روز دیرتر» فیلمی است با یک نقطه‌ی قابل توجه و بقیه‌ای معمولی.
فرهاد آئیش در نقش پدر وسواسی، با انرژی و اغراق‌های همیشگی‌اش سعی می‌کند فیلم را روی دوش بگیرد. اما این‌بار بازی‌اش آن‌قدرها هم درخشان نیست. تیپ‌سازی‌های تکراری و شوخی‌های از پیش‌دیده‌شده‌اش، بیش از آنکه خنده‌آور باشد، یادآور اجراهای گذشته‌ی خودش (و گاه اکبر عبدی) است؛ بدون اینکه تازگی یا عمقی به آنها اضافه کرده باشد.
سینا مهراد و پردیس احمدیه در نقش زوج جوان، در حد توانشان ظاهر می‌شوند؛ اما فیلمنامه‌ی لاغر اجازه‌ی هیچ شخصیت‌پردازی عمیقی به آنها نمی‌دهد و حضورشان تنها در حد یک تیپِ قابل‌پیش‌بینی باقی می‌ماند.
گوهر خیراندیش و دیگر بازیگران با وجود کارنامه‌ی درخشان، این‌جا در نقش‌هایی کلیشه‌ای و فراموش‌شدنی گرفتار شده‌اند که نه به فیلم ارزشی اضافه می‌کنند و نه در ذهن مخاطب می‌مانند
در یک کلام، «دو روز دیرتر» در بخش بازیگری، نه ستاره‌ای درخشان دارد و نه بازیگرانش توانسته‌اند از دامِ فیلمنامه‌ی ضعیف و شخصیت‌های تیپ‌وار فرار کنند.
فیلم از یک‌سو با طنز و اغراق، برخی ابعاد سیاست‌های فرزندآوری را تا مرز تمسخر پیش می‌برد و تناقض‌های نسل جوان را در برابر توقعات رسمی برجسته می‌کند.
از سوی دیگر، در لایه‌های زیرین، نوعی پذیرش تدریجی و نهایتاً تأیید ضمنی را القا می‌کند. نعیمی قصد نقد دارد، اما از پس آن برنمی‌آید و کار تبدیل به یک بیانیه‌ی سیاسیِ شعاری می‌شود.
شاید بزرگ‌ترین ضعف فیلم این باشد که نمی‌داند چیست: کمدی است یا بیانیه؟ اجتماعی است یا سفارشی؟ برای خانواده است یا مثبت ۱۸؟ این سرگردانیِ هویتی، «دو روز دیرتر» را در منطقه‌ای خاکستری گرفتار کرده که نه به‌اندازه‌ی کافی بامزه است، نه به‌اندازه‌ی کافی عمیق.
پایان
نقد و بررسی سایر برنامه‌های سینما و تلویزیون را بخوانید
